محققان تاكنون گامهاي مهمي براي غلبه بر اصطكاك در نانوابزارهاي مكانيكي برداشتهاند. گروهي از محققان دانشگاه BASEL سوئيس نشان دادهاند، با اعمال يك نيروي لغزشي كوچك و عمود بر سطح، اصطكاك بين نوك ميكروسكوپ نيروي اتمي و بلورهاي نمك، تا صد برابر كاهش مييابد. همچنين، گروهي از آزمايشگاه ملي برکلي كاليفرنيا، به روشي براي كنترل اصطكاك در يك سيستم مشابه، با استفاده از ميدانهاي الكتريكي، دست يافتند.
از آنجا كه نانوابزارها نسبت سطح به حجم بسيار بزرگي دارند، اصطكاك، مشكل بزرگي در اين ابزارها محسوب ميشود و باعث تخريب سريع سطح و غير قابل استفاده شدن آنها ميشود. روانكارهاي معمول و قديمي در چنين ماشينهايي كاربرد ندارند، زيرا اين روانكارها هنگامي كه در فضاهاي بسته و كوچك محبوس شوند، چسبناك و ضخيم خواهند شد. بنابراين براي تجاريسازي اين نانو و ميكروابزارها، فراگيري چگونگي غلبه بر اصطكاك ضروري است.
Anisoara Socoliuc از دانشگاه BASEL به همراه همكارانش، در آزمايشات خود، تماسي بين يك نوك تيز سيليکوني و سطح اتمي كلريد سديم بر قرار كردند. با حرکت بلور نمك، نوك سيليکوني دچار ناپايداري و شروع لغزش ميکند. هنگامي كه محققان يك نيروي كششي متغير سينوسي بين نوك و بلور اعمال كردند، اين ناپايداري ها متوقف شد و اصطكاك بيش از صد برابر كاهش يافت، زيرا نيروي متغير، نوسانات انرژي پتانسيل بين نوك و سطح را كاهش ميدهد. نتايج کار اين محققان در Science به چاپ رسيده است.
در آزمايشي ديگر، نيز محققان دانشگاه كاليفرنيا، نوك ميكروسكوپ را روي يك زيرلايه سيليکوني داراي مناطق p و n قرار دادند. آنها دريافتند، اعمال ولتاژ 4 ولت روي سطح، مقدار اصطكاك را در مناطق p دو برابر ميكند. اگرچه در اين آزمايش اصطكاك افزايش يافت، ولي محققان معتقدند، اين اثر ميتواند يك مكانيزم مفيد كنترل اصطكاك در نانوابزارهاي واقعي باشد، زيرا اعمال چنين ولتاژي آسان مي باشد. هر چند اين گروه هنوز علت افزايش اصطكاك را نميدانند.
